Aile Danışmanı | Cinsel Terapist | Okul Öncesi Egitimcisi | Bir Çocuk Gelişir Dünya Değişir Kitabının Yazarı | Aile Dostu Şehir Projesinin Mimarı

Öne çık, hayat kurtar.

Türkkızılayı Ege Bölge Kan Merkezi Bölge Müdürü Sayın Gökay GÖK ile, kök hücre tedavisi ve Türkiye’nin ilk kemik iliği bankası hakkında konuştuk.

Sayın Gökay Gök, “ÖNE ÇIK,HAYAT KURTAR” diyerek başladı sözlerine. Artık kök hücre tedavisinde bağışçı olmak isteyenler Türkiye’nin ilk kemik iliği bankasında buluşuyor ve bu sayede ihtiyaç sahiplerinin uygun ilik bulma şansı artıyor.

Kök Hücre Nedir?

Kök hücre, kendini yenileme ve belli hücrelere dönüşebilme yeteceğine sahip hücrelerdir. Vücudumuzdaki hücrelerin büyük kısmı farklılaşmıştır ve kendilerini yenileme yetenekleri çok zayıftır.Fakat kök hücreler farklılaşmamış, gerekli olduğunda diğer hücrelere dönüşebilme yeteneğine sahiptirler.Uyarı gelmediği takdirde yıllarca farklılaşmadan kalabilir.

Kök Hücre Bağışının Önemi Nedir?

Kök hücre naklinde HLA denilen doku grubu antijenlerinin uyumluluğuna bakılmaktadır.Bu antijenlerin sayılarının çok fazla olması ve özelliklerinin farklı olması nedeniyle uygun verici bulunabilmesi için yüz binler hatta milyonlarca kişiden tarama yapılması gerekmektedir. Ayrıca HLA tiplendirmesinin zor ve pahalı olması sebebiyle Dünya üzerinde bu iş ile ilgili çalışan merkezler, iş birliği içerisinde yardımlaşmaktadır.

Kök Hücre Bağışı Nasıl Yapılır?

Kök Hücre Bağışının iki basamağı vardır.

1.Basamak, HLA doku antijenlerinin tespiti; Bu aşamada gönüllü verici adayından 10-20 ml numune alınır.Herhangi bir hastanedeki numune vermekten bir farkı yoktur.Bu numune laboratuvarda çalışılır ve hastaların numuneleri ile uyuşup uyuşmadığı araştırılır.Bu basamakta kök hücre alınmaz.

2.Basamak; Kök hücre verici aday – hasta HLA antijenlerinde uyum saptandığı durumda kök hücre bağışının yapılması.

Kök hücre bağışı iki şekilde yapılmaktadır. Bunlardan biri koldaki damardan alma işlemidir. Bu yöntemle 5 gün  süreyle koldan aşı yapılarak kök hücrelerin kemik iliğinden kana geçmesi sağlanır ve aferez cihazıyla toplama gerçekleştirilir. Aşının (G-CSF) kullanımının, uzun süreli yan etkileri ile ilgili hiçbir belirti yoktur.

Kök Hücre Bağışı Nasıl Bir Süreçtir?

Kök hücresi donörü olmak için, Kızılay Kan Merkezlerinde kök hücresi bağış formunu imzalamanız gerekmektedir. Bu formu doldurduğumuzda daha önce bahsettiğimiz gibi 3 tüp kan alınacaktır.

Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi, verdiğiniz kanı inceleyerek, bilgilerinizi kök hücre bilgi havuzuna ekler. Bütün Dünyanın bağlı olduğu havuzda, sizin dokunuzla eşleşen bir hasta bulunduğunda, TÜRKÖK sizinle iletişime geçer. Dokunuz, hem Türkiyenin hem de Dünyanın herhangi bir yerindeki hasta ile eşleşebilir. Eşleştiğinde, hastanın ırkı, dini veya yaşı nedeni ile bağışçı olmaktan vazgeçildiğinde, hasta yakınları ve hasta büyük yıkım yaşamaktadır.

Bağışçıdan doku uyumu doğrulama testi yapılması için tekrar kan alınır. Bu test de olumlu sonuçlanırsa, Sağlık Bakanlığı bütün süreçte yanınızda olacak uzmanlar belirler.

Öncelikle, bağışçı tam teşekküllü bir hastanede tam sağlık kontrolünden geçirilir. Bağışçının sağlığına zarar gelmemesi öncelikli hedeftir. Sağlık Bakanlığı bu konuda çok titiz davranmaktadır. Sağlık Bakanlığı, bağışçının iş yerinden 1 aylık izin verilmesini sağlar. Bağışçının hastane, konaklama ve ulaşım masraflarıda Bakanlık tarafından karşılanır.

Kök Hücreler Bağışçıdan İki Şekilde Alınır:

Periferik Kök Hücre Toplanması, damar yapınız uygunsa sizden alınan kan, bir makineden geçer. Makine, kök hücrelerini alır ve size kanınızı geri verir.

Kemik İliğinden Kök Hücre Toplanması, damar yapınız periferik yöntem için uygun değilse genel anestezi altında kemiğinizden ilik alınır.Bilinenin aksine ağrısız ve acısız bir işlemdir.

Periferik kok hücre toplanması 4 gün boyunca kök hücre sayınızı artıracak ilaçlar verilir. Bu nedenle eklemlerinizde sızı duyabilirsiniz.

Kemik iliğinden kök hücre toplanması, 4 gün boyunca kök hücre sayınızı arttıracak ilaçlar verilir. Size nakilden sonra geri verilmesi için bir ünite kanınız işlem öncesinde alınır. İşlemden sonra kalça kemiğinizde biraz sızı olabilir.

Her iki yöntemdede, kök hücresi bağışından sonra biraz yorgun hissedebilirsiniz. Ancak hücreleriniz çoğalacağı için bu yorgunluk hissi iki veya üç gün sürecektir. Günlük yaşamınıza hemen dönebilirsiniz. Ağır fiziksel aktivitelere dönmek için bir veya iki hafta beklemeniz gerekebilir. Her iki işleminde başka bir yan etkisi yoktur.

Her iki yöntemdede kök hücreleriniz kendini yeniler. Bu nedenle başka bir yakınınız ihtiyaç duyacağı zaman yine bağışçı olabilirsiniz.

Sizden kök hücreleri toplanırken, nakil bekleyen hastanın ilikleri boşaltılır. Böylece nakil edilecek kök hücreleri iline yerleşerek hastanın ihtiyaç duyduğu kan hücrelerini üretecektir. Bu işlem, bağışçının vazgeçmesi durumunda hastanın hayatına mal olabilmektedir. Bu nedenle bağışçıların kararlı olması önemlidir.

En kısa sürede Kök Hücre bağışı için bende merkezlerde olacağım. Kök Hücre ve Kan Bağışı Merkezleri İçin bulunduğunuz illerde Türk Kızılayı sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.

Saygı ve sevgilerimle….IMG_0910

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Gazeteler ve ben :) başlıklı makalemizde aile, aile danışmanı ve anne hakkında bilgiler verilmektedir.


Bir Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Canan Çam
Loading...