Aile Danışmanı | Cinsel Terapist | Okul Öncesi Egitimcisi | Bir Çocuk Gelişir Dünya Değişir Kitabının Yazarı | Aile Dostu Şehir Projesinin Mimarı

Çocuklarda İşlem Öncesi Dönem

Çocuklarda, işlem öncesi dönemde korunum kavramı yoktur. Yani, çocuğa içinde aynı miktarda sıvı bulunan iki kap gösterelim. Biri uzun diğeri kısa olsun. Çocuğa “hangisi daha çok” dediğimizde çocuk uzun olanı gösterecektir. Aslında sıvı eşit miktardadır ama çocuk görsel olarak büyük olanı çok olarak tanımlar. Ancak ilkokula başladıkları dönemde çocukta korunum kavramı gelişmiş olur. Bu dönemde çocuk somut düşünemediği için sonuç göremez, kendi davranışının bir sonraki adımını bilemiyor. Örneğin, camdan sarkan çocuğa, “çocuğum camdan sarkma” demek yetmez, “çocuğum camdan sarkma düşebilirsin canın yanar ve ben buna çok üzülürüm” demek daha doğrudur. Beden dili de çok önemlidir. “ Masanın üzerinde zıplama” demek yerine “oradan düşeceğinden canının acımasından korkuyorum orada değil de minderin üzerinde zıplar mısın” demek daha doğrudur böylelikle çocuğa hem yol göstermiş oluruz hem de yaptığı davranışın sonucunun farkına varmasını sağlayabiliriz. Çocuk bu dönemde sezgisel anlar, gelecekte başarılı bir birey olabilmesi için işlem öncesi dönemi çok iyi şartlarda yaşamış olmalıdır. Çocuklarda geçiş dönemleri evrenseldir. Çocukların geçiş dönemleri iklime,bölgeye,bulunduğu ortama,ülkeye,ilden ile,hatta köyden köye bile değişir.

Çocuk tersine çevrilemezlik ilkesine de uyum sağlayamaz. Yani çocuğa sağ sol kavramını öğretirken karşısında değil önünde durmalıyız. Çocuklar sıralama, serileme ve gruplama gibi kavramları okul öncesi dönemde öğrenebiliyorlar. Çocuklara objeler verilebilir küçükten büyüğe sıralamaları istenebilir yada renkleri ayrı ayrı gruplamaları istenebilir. Bu durum çocuğun sosyal becerilerine de katkı sağlar. Çocuğa kırmızı giyenler bir tarafa mavi giyenler bir tarafa geçsin diyerek arkadaşları arasında gruplama yapmasını isteyebiliriz. Gruplama kavramı gelişmişse bunu yapabilir. Çocuklarda bütünleştirme kavramı, çocuklar parçaların bütünü oluşturduğunu söyleyemezler. Yani kolye boncuklardan oluşur diyemiyor. Kolyeyi bir bütün olarak düşünüyor. Çocuklarda miktar kavramı da gelişmemiştir. Örneğin, çocuğa “ne kadar misketin var” dediğimizde, “çok var” cevabını alırız. Çocuğun elinde 5 lego vardır diğer arkadaşının elinde 2 dev lego vardır. Çocuk arkadaşının daha çok legosu olduğunu bilir ve ona özenir. Buda korunum kavramının henüz gelişmediğini gösterir. Çocuğu hayal kırıklığına uğratmadan bu durumu atlatmak gerekir. Okul öncesi dönemde çocuklar paylaşmayı öğrenirler, bu ileriki yaşamları için oldukça önemlidir. Anaokuluna giden bir çocuk okulda oyuncakları paylaşarak ilk paylaşma izlenimlerini göstermiş olur. Çocuk evinden getirdiği oyuncağını okulda arkadaşıyla paylaşmak zorunda değildir, kendisine ait olduğu için paylaşmama özgürlüğü vardır. Arkadaşıyla paylaşması için zorlamamak en iyi karardır. Okula ait bir oyuncağı paylaşmak istemiyorsa mutlaka orta yol bulunmalı ve paylaşım sağlanmalıdır, okula ait bir oyuncağı paylaşmama özgürlüğü yoktur. Okul öncesi dönemde çalma davranışı yoktur. Çocuklar okuldan Legoları ceplerine doldurup evlerine götürebilirler. Bu çalma davranışı değildir, bu durumda çocukla konuşup okula oyuncağı iade etmesi istenebilir. Bu dönemde çocuklarda yalan kavramı da yoktur yalnız hayal güçleri çok yüksek olduğu için bazı gerçek dışı anlatımlar yaparlar. Çocuğu bu durumda incitmemek gerekir. İhbarcılıkta bu dönemde baş gösterir, çocuklardan birbirlerini ihbar etmelerini asla istememeliyiz.

Çocuklarda gelişim büyüme ile karıştırılmamalıdır. Büyüme sadece fizikseldir, gelişim olgunlaşmayla ilgilidir. Büyüme ve gelişmeyle ilgili önemli noktalar;

-Hareketli çocuklar daha zayıftır

-Ortalama olarak erkek bebekler kız bebeklere göre tüm beden oranları bakımından biraz daha büyüktürler

-Kızlar ve erkekler benzer büyüme modeline sahiptir.

– Kol ve bacaklar gövdeden daha önce büyür. Çocuklar bu nedenle ufak tefek kırmalar yapar. Sakarlıkla çocuğu suçlamamak gerekir çünkü gelişimleri bunu gösterir, yapmazlarsa anormaldir.

-Kutup bölgelerinde doğan ve yetişen çocuklar, daha yuvarlak hatlara sahiptirler ve daha yavaş büyürler.

-8 yaşında erkek çocuklar kız çocuklarına göre 1cm daha uzun olurlar.

-Boyun uzaması ilkbahar aylarında hızlanır, kilo artışı sonbaharda görülür.

-En hızlı gelişen organ baştır.

-Bedence büyümenin hızı, sosyo-ekonomik koşullara ve beslenmeye büyük ölçüde bağlıdır.

Bir önceki yazımız olan Anne Sütü Kaç Aya Kadar Verilmelidir ve Yeterliliği Nasıl Anlaşılır? başlıklı makalemizde anne sütü, bebek ve canan çam hakkında bilgiler verilmektedir.


Bir Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Canan Çam
Loading...